زندگی نامه "میرزا محمّدعلی صائب تبریزی"
به نام ایزد یکتا
میرزا محمّدعلی صائب تبریزی در سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز متولد شد. پدر او در تجارت بسیار موفق بود. خانوادهٔ صائب جزو هزار خانواری بودند که به دستور شاه عباس اول صفوی از تبریز کوچ کرده و در محله عباسآباد اصفهان ساکن شدند، و این مردم را تبارزه (تبریزیهای) اصفهان مینامیدند.
صائب در اصفهان به آموختن علوم عصر پرداخت. در جوانی به حج رفت و در بازگشت به مشهد سفر کرد.
صائب در سال ۱۰۳۴ ه. ق از اصفهان عازم هندوستان شد و بعد به هرات و کابل رفت. حکمران کابل، خواجه احسنالله مشهور به ظفرخان، که خود شاعر و ادیب بود، مقدم صائب را گرامی داشت. ظفرخان پس از مدتی به خاطر جلوس شاه جهان، عازم دکن شد و صائب را نیز به همراه خود برد.
در سال ۱۰۴۲ ه. ق صائب به ایران بازگشت و در اصفهان اقامت گزید. شاه عباس دوم صفوی به او مقام ملکالشعرایی داد. صائب هشتاد سال زندگی کرد و در اصفهان دیده از جهان فروبست. درگذشت او در سال ۱۰۸۶ یا ۱۰۸۷ ه. ق بودهاست. آرامگاه او در اصفهان، در محلهٔ لَنبان، در محلی است که در زمان حیات او معروف به تکیه میرزا صائب بود. مقبرهٔ صائب در باغچهای در اصفهان در خیابانی که به نام او نامگذاری شدهاست قرار دارد.
صائب تبریزی شاعری کثیرالشعر بود، شمار اشعار صائب را از شصت هزار تا صد و بیست هزار بیت گفتهاند. آثار صائب جز سه چهار هزار بیت قصیده و یک مثنوی کوتاه و ناقص به نام قندهارنامه و دو سه قطعه، همگی غزل است. افزون بر فارسی وی هفده غزل به ترکی آذربایجانی نیز دارد.
نمونه هایی از اشعار(غزل) ترکی و پارسی
مونه غزل پارسی
آب خضر و می شبانه یکیست | مستی و عمر جاودانه یکیست | |
بر دل ماست چشم، خوبان را | صد کماندار را نشانه یکیست | |
پیش آن چشمهای خوابآلود | نالهٔ عاشق و فسانه یکیست | |
پلهٔ دین و کفر چون میزان | دو نماید، ولی زبانه یکیست | |
گر هزار است بلبل این باغ | همه را نغمه و ترانه یکیست | |
پیش مرغ شکستهپر صائب | قفس و باغ و آشیانه یکیست |
نمونه غزل ترکی
مین دل محزونیله بیر تازه قربانیز هله
زخم تیر غمزه مستینله بیجانیز هله
|
||||
اولمادان غم چکمه ریز دور زمانیندان سنین
|
||||
لطف ائدرسن، گر چه سن اغیاره هر دم دوستیم
|
||||
عید وصلینه مشرف اولمادان اغیار دون
|
||||
دام دوزخ ایچره اغیار اولماسین اصلاً خلاص
|
تهیه شده در وبلاگ مؤلف تازه کار
www.noviceauthor.blog.ir
- ۹۵/۰۸/۱۳